Doanh nghiệp thủy sản ngập trong khó khăn

Trong 9 tháng đầu năm 2019, hầu hết các doanh nghiệp thủy sản đều báo lợi nhuận giảm. Tình hình khó khăn không chỉ hiển hiện trong nước, mà còn nằm ở các rào cản xuất khẩu.

21/11/2019  15:54

Lợi nhuận giảm sút

Là doanh nghiệp đầu ngành, nhưng Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn (VHC) cũng báo kết quả kinh doanh trong 9 tháng đầu năm sụt giảm đáng kể. Lũy kế 9 tháng đầu năm, Vĩnh Hoàn ghi nhận 5.696 tỷ đồng doanh thu (giảm 13% so với cùng kỳ), lợi nhuận sau thuế ghi nhận 981 tỷ đồng (giảm 5%).

  Doanh nghiep thuy san ngap trong kho khan
Trong 9 tháng đầu năm 2019, hầu hết các doanh nghiệp thủy sản đều báo lợi nhuận giảm.

“Vua tôm” Minh Phú (MPC) cũng đồng cảnh ngộ. Lũy kế 9 tháng đầu năm, Minh Phú đạt doanh thu 12.729 tỷ đồng (tăng 2%), lợi nhuận sau thuế đạt 390 tỷ đồng (giảm gần 43% so với cùng kỳ năm ngoái). Đáng chú ý, doanh thu xuất khẩu của Minh Phú đã giảm 3 tháng liên tiếp, trong đó riêng tháng 9 đã giảm tới 34%. Trong quý III/2019, doanh thu xuất khẩu của Minh Phú đạt 198 triệu USD, giảm 20% so với  cùng kỳ năm trước.

Tình trạng suy giảm lợi nhuận cũng xảy ra với Công ty Cổ phần Tập đoàn Sao Mai An Giang (ASM). Lũy kế 9 tháng đầu năm 2019, doanh thu của Sao Mai An Giang đạt 10.453 tỷ đồng (gấp đôi cùng kỳ), lợi nhuận sau thuế đạt hơn 600 tỷ đồng (giảm hơn 50% so với cùng kỳ).

Lý giải nguyên nhân khó khăn, đại diện Tập đoàn Sao Mai An Giang cho biết, giá cá tra đã giảm từ 36.000 đồng/kg xuống còn 19.000 đồng/kg, khiến nhiều doanh nghiệp cá tra gặp khó khăn, khó có thể hoàn thành kế hoạch lợi nhuận. Biến động giá nguyên liệu rất khó lường. Hiện nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các hộ cá thể không còn mặn mà với việc nuôi trồng thủy sản.

Đối với mặt hàng tôm, diễn biến thời tiết bất lợi khiến giá tôm nguyên liệu tăng trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm. Đây là nguyên nhân chính khiến lợi nhuận của Minh Phú suy giảm. Công ty chỉ chủ động được 10 - 15% nguyên liệu, còn lại phải mua bên ngoài.

Ðể đáp ứng nguồn nguyên liệu thực hiện các đơn hàng, Công ty phải nhập khẩu nguyên liệu với giá cao. Cũng vì thiếu hụt nguồn nguyên liệu nên hoạt động xuất khẩu của Minh Phú giảm mạnh. Công ty phải đàm phán với một số đối tác về việc gia hạn thời gian giao hàng, có những đối tác chấp nhận, nhưng cũng có những khách hàng không đồng ý, dẫn đến hủy đơn hàng.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), giá mặt hàng tôm xuất khẩu trong năm 2019 liên tục giảm, tính đến giữa quý III/2019 đã giảm 15,3% so cùng kỳ năm ngoái. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh gay gắt từ Ấn Ðộ, Ecuador, Indonesia, Thái Lan khiến không chỉ tôm, mà giá các mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực khác của Việt Nam cũng giảm. Như giá bán cá tra giảm 7,7%, mực và bạch tuộc giảm 7,4%...

Xuất khẩu khó khăn

Số liệu của Tổng cục Thủy sản cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2019, xuất khẩu thủy sản cả nước đạt hơn 6,22 tỷ USD, giảm 2,2% so với cùng kỳ năm 2018. Bộ Công thương cảnh báo, ngành thủy sản đang phải đối mặt với hàng loạt khó khăn. Không chỉ yếu tố giá cả, áp lực cạnh tranh, sự siết chặt của các quy định, mà còn ở quy chuẩn và án phạt thẻ vàng của Ủy ban châu Âu vẫn treo lơ lửng, khiến mục tiêu kế hoạch xuất khẩu cả năm 10 tỷ USD khó có thể đạt được.

Cục Chế biến và Phát triển thị trường Nông sản dự báo, xuất khẩu mặt hàng tôm cả năm 2019 ước đạt 3,4 tỷ USD (giảm 4%), xuất khẩu cá tra ước đạt 2,23 tỷ USD (giảm 3% so với năm 2018).

  Doanh nghiep thuy san ngap trong kho khan
Bộ Công thương cảnh báo, ngành thủy sản đang phải đối mặt với hàng loạt khó khăn. Không chỉ yếu tố giá cả, áp lực cạnh tranh, án phạt thẻ vàng của Ủy ban châu Âu vẫn treo lơ lửng, khiến mục tiêu kế hoạch xuất khẩu cả năm 10 tỷ USD khó có thể đạt được.

Vĩnh Hoàn cho biết sự suy giảm của thị trường Mỹ là do nhu cầu tích trữ tồn kho cao vào cuối năm 2018 và tâm lý chờ đợi kết quả kỳ soát xét thuế chống bán phá giá POR14. Riêng tháng 8, giá trị xuất khẩu giảm mạnh tới 31% và 8 tháng đầu năm giảm gần 10% xuống còn 213 triệu USD.

Một gánh nặng khác là các doanh nghiệp thủy sản phải đối mặt với việc chi phí vận chuyển tăng mạnh trong thời gian tới. Theo Vasep, các hãng tàu biển nước ngoài đồng loạt tăng cước vận chuyển và nhiều loại chi phí khác, trong khi giá hàng hóa xuất khẩu không tăng. Theo một số doanh nghiệp thủy sản, hàng năm, các hãng tàu đều tăng phí với các mức tăng khác nhau, tăng trung bình từ 135 - 220 USD/container.

Ngoài ra, nhiều nước trên thế giới có xu hướng quay lại tập trung đầu tư cho phát triển nông nghiệp. Dự kiến sẽ tác động không nhỏ đến tính cạnh cạnh, giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong thời gian tới. Trong đó, công nghệ nuôi trồng thủy sản của các nước khác phát triển khá mạnh, Trung Quốc, Malaysia bắt đầu nuôi cá tra. Một số thị trường như Ấn Ðộ hay Thái Lan đang kiểm soát tốt bệnh trong nuôi tôm

Hoàng Yến