Hàng thật sợ hàng giả

Hiện tượng “hàng thật sợ hàng giả” hiện nay là có thật. Nhiều doanh nghiệp biết sản phẩm của mình bị làm giả, làm nhái nhưng không lên tiếng. Thậm chí khi lực lượng chức năng phát hiện và cần hợp tác, doanh nghiệp cũng không mặn mà.

28/11/2019  14:18

Hàng giả bán công khai nhưng khó xử lý

Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT) cho biết, hàng gian, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ không còn bán lén lút mà đã công khai. Lý do là kẻ gian biết doanh nghiệp thật sẽ không dám tố cáo, bởi sợ ảnh hưởng đến thương hiệu.

QLTT đánh giá, vấn nạn nhức nhối của hàng nhái hiện nay là không chỉ làm giả đối với bất kỳ sản phẩm nào, mà còn giả xuất xứ cả trong lẫn ngoài nước. mặc dù sản xuất ở nước ngoài nhưng vẫn ghi sản xuất tại Việt Nam, hoặc ghi lập lờ để người tiêu dùng lầm tưởng là sản xuất trong nước. Thậm chí có nơi còn làm giả xuất xứ qua một nước thứ 3 để hưởng ưu đãi.

Đại diện Ban 389 nhìn nhận, có nhiều doanh nghiệp biết sản phẩm của mình bị làm giả, làm nhái nhưng không lên tiếng. Thậm chí khi lực lượng chức năng phát hiện ra các vụ việc vi phạm cần sự hợp tác để xử lý, doanh nghiệp cũng không mặn mà. Đây là một rào cản rất lớn trong hoạt động quản lý, kiểm soát thị trường của cơ quan chức năng.

Gần đây nhất là trường hợp nhiều người giả mạo thương hiệu gạo ST25. Sau khi gạo ST25 được công nhận là gạo ngon nhất thế giới, nhiều cửa hàng đã in dòng chữ "ST25" rồi dán lên bao bì để lừa dối người tiêu dùng. Nhiều cửa hàng sử dụng cả hình ảnh của đoàn nhận giải thưởng gạo ST25 tại Philippines cũng như lấy logo đạt giải in ra đặt bên cạnh gạo của họ để giới thiệu là gạo ST25. Đồng thời, lúa giống giả cũng được bán tràn ngập thị trường.

QLTT đến tận nơi lập biên bản rồi cũng không làm gì được vì không có "án lệ" về vụ việc này. Đại diện Cục QLTT TP.HCM nói việc kiểm tra, xử lý hàng gian, hàng giả ngày càng phức tạp vì không biết chính xác mặt hàng đó giả như thế nào. Vì vậy, để xử lý chính xác Cục QLTT TP.HCM rất cần doanh nghiệp tố giác, cung cấp thông tin liên quan đến hàng giả(?!).

Hang that so hang gia
Công ty TS Group do bà Nguyễn Thu Trang - làm Chủ tịch (bên trái ảnh) đã bị Cục QLTT TP.HCM thu giữ lô mỹ phẩm và thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc trị giá 11 tỷ đồng.

Máy tính CASIO là một trong những thương hiệu bị làm nhái rất nhiều. Doanh nghiệp này phải tự tìm cách để bảo vệ thương hiệu của mình, từ quét mã vạch, quét lazer, dán tem chống giả…

Tiến sĩ kinh tế Trần Hữu Hiệp cho rằng, doanh nghiệp không thể một mình chống chọi trước các kiểu gian thương đang bủa vây mà rất cần sự hỗ trợ của nhà nước. Việt Nam đã có Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Bảo vệ người tiêu dùng, Luật Thương mại và hệ thống pháp luật bảo vệ quyền tác giả... nhưng tại sao hàng giả vẫn có đất sống? Phải chăng hiệu lực, hiệu quả quản lý đang yếu kém?

Người nổi tiếng cũng tiếp tay

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) cho biết, thời gian qua, nhiều người mẫu, diễn viên, người có ảnh hưởng trên mạng xã hội (KOLs) cũng tham gia quảng bá hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, chất lượng.

Điển hình là trường hợp người mẫu nổi tiếng từng làm đại sứ thương hiệu cho Công ty TS Group. Công ty này đã bị Cục QLTT TP.HCM thu giữ lô mỹ phẩm và thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc trị giá 11 tỷ đồng.

Hang that so hang gia
Doanh nghiệp không thể một mình chống chọi trước các kiểu gian thương đang bủa vây mà rất cần sự hỗ trợ của nhà nước.

Theo Bộ Công thương, tình trạng gian lận thương mại thông qua mạng internet ngày càng phổ biến và diễn biến phức tạp, trong khi các chế tài xử lý vi phạm vẫn chưa được hoàn thiện. Không những thế, việc kiểm tra và xử lý cũng rất khó khăn. Đặc biệt là việc thu thập thông tin, manh mối cũng như chứng cứ đảm bảo căn cứ pháp lý để xử lý vi phạm.

Chẳng hạn, có trường hợp bán hàng tại Việt Nam nhưng cơ sở chính lại ở nước ngoài, cơ sở giới thiệu sản phẩm ở một nơi nhưng nơi xuất hàng lại ở nơi khác. Các đối tượng sản xuất, kinh doanh hàng giả ngay tại nhà ở để trốn tránh, dễ tẩu tán tang vật nếu bị phát hiện.

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số nói, chỉ khi nào thấy có dấu hiệu mới chuyển sang cơ quan chức năng như lực lượng QLTT. Quan trọng nhất là phải tìm ra được nguồn gốc sản phẩm, kho hàng. Cục chỉ tập hợp các danh sách có dấu hiệu vi phạm chuyển quản lý thị trường kiểm tra, xử lý.

Trong năm 2018, Cục này cho biết đã cung cấp cho QLTT 300 trường hợp các website vi phạm liên quan đến thương mại điện tử.  Tổng mức xử phạt liên quan đến thương mại điện tử khoảng 6 tỷ đồng.

Trong 10 tháng đầu năm 2019, QLTT cho biết đã xử lý 82.300 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước 430 tỷ đồng. Trị giá hàng tịch thu chưa bán gần 150 tỷ. Riêng hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã xử lý 6.600 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách trên 19 tỷ đồng.

Lực lượng QLTT cho biết thêm, nhiều loại hàng hóa chỉ cần nhìn bằng mắt thường là biết hàng giả. Nhưng thực tế lại thiếu tài liệu, chứng cứ chứng minh về hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả mạo. Để kết luận là hàng giả mạo bắt buộc phải có chủ sở hữu, nhưng nếu không liên lạc được với chủ sở hữu thì cũng khó xử lý được hàng giả, hàng nhái.

Hoàng Yến