Lý do không ngờ khiến trái cây Nhật Bản có giá cao ngất ngưởng?

Trái cây được trồng tại Nhật Bản từ lâu đã nổi tiếng khắp thế giới về sự cầu kỳ và đắt đỏ của mình. Vậy yếu tố nào đã khiến nó trở thành mặt hàng xa xỉ đến vậy?

26/05/2020  15:43

Trên khắp đất nước Nhật Bản, các sản phẩm như nho Ruby Roman, dưa hấu hình trái tim, dâu tây Bijin-hime, dưa lưới King Yubari...thường được bán với giá hàng chục ngàn USD trong các phiên đấu giá. 

Năm 2016, một cặp dưa lưới (cantaloupe) cao cấp Hokkaido đã được bán với mức giá kỷ lục là 3 triệu Yen (khoảng 600 triệu đồng). Tuy nhiên, chỉ 3 năm sau, ở phiên đấu giá đầu mùa diễn ra vào ngày 25/5/2019 mức giá này đã bị phá vỡ bởi một cặp dưa lưới khác cũng có xuất xứ từ vùng đất núi lửa thuộc thành phố Yubari, vùng Hokkaido khi được một công ty giải khát trả tới 5 triệu Yen, tức hơn 1 tỷ VNĐ.

Cũng trong phiên đấu giá năm 2019, ông Takashi Hosokawa, quản lý một chuỗi quán trọ truyền thống ở tỉnh Ishikawa đã chi tới 1,2 triệu Yen để sở hữu...chùm nho 24 quả giống Ruby Roman (Hồng ngọc La Mã), tức mỗi quả có giá 50.000 Yen (hơn 10 triệu đồng). Được biết, đây cũng là chùm nho có giá cao nhất kể từ khi giống này được giới thiệu ra thị trường vào năm 2008.

Ly do khong ngo khien trai cay Nhat Ban co gia cao ngat nguong?
Cặp dưa lưới King Yubari được bán với giá 5 triệu Yen vào năm 2019

Trước đó, một siêu thị cũng đã duyệt chi 1,1 triệu Yen cho một chùm Ruby Roman 30 quả trong phiên đấu giá được tổ chức ở phía Tây Nam Nhật Bản vào năm 2016.

Vì sao giá cao?

Thứ nhất, đó là yếu tố thuộc về văn hóa, tâm linh. Tiến sĩ Soyeon Shim đến từ Viện Đại học Wisconsin-Madison (Hoa Kỳ) cho biết: “Trái cây từ lâu đã được đối xử khác biệt trong văn hóa châu Á và trong xã hội Nhật nó còn được đối xử đặc biệt hơn; việc mua và tiêu thụ trái cây ở đây gắn liền với các hoạt động xã hội và văn hóa”.

"Nó không chỉ là một phần trong chế độ ăn kiêng của người Nhật, quan trọng hơn trái cây được coi là một mặt hàng xa xỉ, đóng vai trò là một món quà cao quý trong các nghi lễ cũng như trong văn hóa tặng quà của người dân đất nước Mặt trời mọc”, Tiến sĩ Shim - người có nhiều năm nghiên cứu thị trường trái cây xa xỉ tại Nhật giải thích thêm.

Do thổ nhưỡng và khí hậu khắc nghiệt nên việc trồng trọt tại Nhật Bản từ xa xưa là rất khó khăn. Chính bởi vậy, trái cây được coi là hàng hóa xa xỉ trong một thời gian rất dài. Trong đó, các loại dưa, lê Nhật (nashi), nho và hồng được đánh giá rất cao bởi đặc tính và hương vị của nó.

Khác với nhiều nền văn hóa phương Tây, nơi táo và cam thường được nhắc đến nhờ vào giá trị dinh dưỡng; Người Nhật lại nhìn trái cây theo một hướng khác hẳn, đó là dựa vào yếu tố tinh thần, nơi họ thường xuyên dâng trái cây lên cho các vị thần tại các miếu, đền, chùa...

Ly do khong ngo khien trai cay Nhat Ban co gia cao ngat nguong?
Một cửa hàng bán trái cây xa xỉ tại Nhật Bản.

Chính vì lý do này, trái cây cao cấp từ lâu đã được xem như một biểu tượng của sự tôn trọng và lòng thành kính của người dân đối với các đấng thần linh.

Ngoài yếu tố tâm linh, thì văn hóa tặng quà của người Nhật, nhất là vào dịp cuối năm (Seibo) và Rằm tháng 7 Âm lịch (Chugen) cũng là yếu tố khiến giá trái cây tăng cao chóng mặt.

“Hoa quả tốt (sang trọng) được sử dụng như là một phần của quá trình tạo ra các mối quan hệ vững bền của người Nhật”, Giáo sư Ken Gehrt đến từ Đại học San Jose State (Hoa Kỳ) chia sẻ.

Thứ hai, đó là quy trình trồng trọt, tuyển chọn khắt khe. Như đã nói, Nhật Bản không có điều kiện thuận lợi cho việc trồng trọt nên để tạo ra các loại trái cây, nhất là những loại trái cây xa xỉ thì đó là một sự kì công của người nông dân.

Ông Okuda Nichio, người tạo ra những quả dâu tây Bijin-hime (công chúa xinh đẹp) chia sẻ: "Tôi đã mất 15 năm tìm tòi, nghiên cứu để đạt được trình độ tạo ra những loại quả hoàn hảo này!".

Tuy không tiết lộ chi tiết quy trình và phương pháp để tạo ra Bijin-hime, nhưng ông Okuda cho biết đã mất đến 45 ngày để tạo ra nó từ trang trại ở quận Gifu.

Với những quả dâu tây cỡ lớn nhất, ông chỉ sản xuất khoảng 500 quả mỗi năm và chúng thường được bán với giá hơn 500.000 Yen, tức khoảng 100 triệu mỗi quả.

Ngoài ra, trước khi được mang ra các phiên đấu giá, các loại trái cây này phải trải qua vòng "sơ tuyển" cực kì khắt khe tại các trang trại. 

Dưa lưới Shizuoka dù được trồng trong nhà kính, được kiểm soát về điều kiện nhiệt độ khí hậu nghiêm ngặt...Nhưng mỗi dây dưa trên một luống nhất định chỉ giữ lại một quả để tăng chất lượng trái.

Còn với giống dưa lưới King Yubari, muốn được đến tay người tiêu dùng thì chúng phải có cuống có hình chữ T, các mắt lưới đều và đẹp, hình dáng tròn và đúng giới hạn trọng lượng...

Thứ ba, việc cầu kì trong trưng bày, đóng gói cũng góp phần khiến giá trái cây tăng vọt. Tại Nhật, những quả dâu tây như Bijin-hime thường được đựng trong các hộp chứa giống hộp đồ trang sức, trong khi dưa thì được gói riêng và được bày trong những hộp gỗ được trang trí hoa văn cầu kỳ.

Ly do khong ngo khien trai cay Nhat Ban co gia cao ngat nguong?
Bất kể kích thước hay hình dáng thế nào, những loại quả xa xỉ này luôn được đóng gói cẩn thận.

Giải thích về điều này, Giáo sư Gehrt nói: “Người Nhật họ ăn bằng đôi mắt. Đó là lý do vì sao những loại trái cây cao cấp đều được đóng gói và trình bày cực kì đẹp mắt và đáng yêu mỗi khi xuất hiện”.

Mặc dù không phải tất cả người tiêu dùng Nhật Bản đều muốn hoặc có khả năng mua trái cây đắt tiền để làm quà tặng, nhưng họ vẫn đánh giá cao hương vị đã được tạo ra từ những loại quả xa xỉ này.

Cô Cecilia Smith Fujishima, giảng viên Đại học Shirayuri, Tokyo chia sẻ: "Có thể nhận thức của người dân đã bị ảnh hưởng bởi sự xuất hiện và trình bày quá hào nhoáng, lộng lẫy của nó. Ngoài ra, hình dáng hấp dẫn, lạ mắt cũng là một nguyên nhân khiến cho nhiều người tôn sùng những loại quả xa xỉ này...".

Ly do khong ngo khien trai cay Nhat Ban co gia cao ngat nguong?
Giống như tên gọi của mình, mỗi quả nho Ruby Roman như là một viên ngọc quý.

Khang Luân