Tuyến đường sắt 100.000 tỷ chỉ có lợi cho Trung quốc?

Chưa có dự án nào chỉ mới manh nha, thăm dò và khởi động lại bị dư luận, các chuyên gia kinh tế và cả ĐBQH VN phản đối mạnh mẽ như tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng với tổng đầu tư ước tính lên tới 100.000 tỷ đồng (hơn 4,3 tỷ đô la)!

24/11/2019  16:49
Tuyen duong sat 100.000 ty chi co loi cho Trung quoc?

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan bày tỏ nghi ngờ kết nối tuyến đường sắt này có vẻ đang theo ý tưởng từ phía Trung Quốc đề xuất để tạo nên tuyến kết nối từ phía Vân Nam, Trung Quốc sang cảng Hải Phòng! Bà nói "Chưa nói về chi phí, rõ ràng việc hưởng lợi từ dự án này thì Việt Nam thấp hơn nhiều so với Trung Quốc. Vậy, Việt Nam có cần bỏ tiền ra để đầu tư cho Trung Quốc hưởng lợi theo kiểu này không?"
Còn GS Đinh Trọng Thịnh nói thẳng “Nếu chúng ta cứ vay vốn Trung Quốc để làm các dự án này thì chúng ta có thể trở thành con nợ, rơi vào bẫy nợ của Trung Quốc. Chúng ta đã tránh vấn đề này, bây giờ lại đề xuất ra thì tôi thấy về mặt chiến lược là có vấn đề. Tôi cho rằng cần hết sức cần nhắc với dự án này, vì chính chúng ta, vì chính nền kinh tế”

Họ lo lắng và nghi ngại hoàn toàn có cơ sở vì trên thực tế, việc vận tải hàng hoá giữa Lào Cai và các tỉnh, TP trên suốt tuyến này cũng không nhiều đến mức phải cần một tuyến đường sắt tốn kém như vậy. Bà Lan đặt câu hỏi “Chưa nói về chi phí, rõ ràng việc hưởng lợi từ dự án này thì Việt Nam thấp hơn nhiều so với Trung Quốc. Vậy chúng ta có cần thiết bỏ tiền ra để đầu tư cho Trung Quốc hưởng lợi theo kiểu này không?"

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông cảnh báo: "Bài học là tuyến giao thông đường sắt Cát Linh - Hà Đông vẫn còn đó, giờ còn đắt hơn cả không dùng vốn ODA. Bộ Giao thông phải lưu ý. Nếu dùng vốn ODA Trung Quốc phải cẩn thận, phải tính đến trường hợp họ đưa người, thiết bị vào, hợp tác không tốt, thiếu trách nhiệm, dẫn đến tiền mất tật mang".

Cho đến nay tuyến Cát Linh- Hà Đông đã đội vốn 10.000 tỷ, 8 lần vỡ tiến độ và sau gần 9 năm thi công vẫn chưa biết khi nào chạy tàu thương mại đang là một bài học cay đắng cho Việt Nam.

Tuyen duong sat 100.000 ty chi co loi cho Trung quoc?
Ảnh minh họa

Các ĐBQH cũng khuyến cáo Bộ GTVT cần cân nhắc khi đổ 100.000 tỷ vào dự án có hiệu quả kinh tế khá mờ mịt này, nhất là trong thời điểm phải tập trung vốn cho sân bay Long Thành, cao tốc Bắc Nam ngốn hàng chục tỷ đô la.

Bên cạnh đó thì việc khu vực ĐBSCL đang rất cần vốn cho hạ tầng cũng được nhắc đến. Câu hỏi nếu thu xếp được nguồn vốn khổng lồ trên thì tại sao không đầu tư cho phía Nam, nhất là khu vực ĐBSCL, kết nối TP HCM - ĐBSCL bởi mạng lưới giao thông khu vực này vẫn đang rất thiếu hụt, cản trở sự phát triển? 

Tuyến đường sắt 100.000 tỷ nếu cần thiết cho sự phát triển của quốc gia, cải thiện hạ tầng đang thiếu thốn và nguồn vốn đang dồi dào, không bị vướng vào các bẫy nợ thì vào thời điểm thích hợp vẫn nên làm. Nhưng chỉ phục vụ cho một tiểu vùng mà lợi ích lại nghiêng về phía Trung quốc, nhất là họ đang tích cực tài trợ cho dự án nhiều khả năng phải vay vốn từ họ thì nên hết sức cân nhắc. Hàng loạt các dự án đội vốn, chậm tiến độ và lãng phí, thất thoát có lẽ là bài học không thể không nhắc khi đầu tư bất cứ dự án lớn có vốn Trung quốc nào.

Dư luận đang đặt dấu hỏi về sự tích cực của Trung quốc quanh dự án này khi Trung Quốc tài trợ chi phí nghiên cứu quy hoạch! Lo ngại hơn, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cho biết, tổng mức đầu tư 100.000 tỷ đồng mới là tạm tính và không ai dám chắc sẽ có đội vốn hay không, nhất là trong bối cảnh chưa dự án lớn nào không tăng vốn đầu tư sau khi phê duyệt, thậm chí tăng gấp 2-3 lần.

Từ những thông tin trên thì dư luận cũng như chuyên gia kinh tế cùng giới chuyên môn lo ngại, phản đối tuyến đường sắt “ lãng phí và vô lý” này không có gì lạ, đặc biệt là “ nhà tài trợ” chi phí nghiên cứu quy hoạch Trung quốc sẽ hưởng lợi rất nhiều từ dự án do Việt Nam đầu tư!

Thanh Hùng