Chiến lược "tấn công viện trợ" của Trung Quốc có cứu vãn được sai lầm Vũ Hán?

Những nỗ lực không ngơi nghỉ của Trung Quốc trong tình hình virus corona hoành hành trên khắp thế giới và cả những lời khen ngợi, cám ơn của các quốc gia "đồng minh" liệu có cứu vãn được sai lầm ban đầu tại Vũ Hán?

23/03/2020  19:53

Theo tờ The New York Times, Bắc Kinh đang tiến hành một cuộc tấn công viện trợ nhân đạo ở các quốc gia đang vật lộn với sự bùng phát của virus corona. Khi làm như vậy, nó (Bắc Kinh hoặc có thể là Trung Quốc) đã bước vào một vai trò mà phương Tây từng thống trị trước đây.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc, ông Tập Cận Bình, cam kết sẽ gửi thêm các chuyên gia y tế đến Ý trong tuần này, Bắc Kinh cũng đã gửi 2.000 bộ xét nghiệm chẩn đoán nhanh đến Philippines. Tổng thống Serbia, đã đề nghị sự giúp đỡ mà từ Trung Quốc mà không phải từ các nước láng giềng ở Châu Âu, nơi đã hạn chế xuất khẩu các thiết bị y tế cần thiết.

Chien luoc
Tổng thống Trump dường như đang phẫn nộ vì tình hình dịch bệnh

"Sự đoàn kết của Châu Âu không tồn tại" nhà lãnh đạo Serbia, ông Aleksandar Vucic, cho biết khi ông tuyên bố tình trạng khẩn cấp trong các bài phát biểu trên truyền hình. "Tôi tin vào anh trai và bạn bè của mình là Tập Cận Bình, và tôi tin vào sự giúp đỡ của Trung Quốc." (I believe in my brother and friend Xi Jinping, and I believe in Chinese help.)

Chỉ vài tuần trước, Trung Quốc đã bị choáng ngợp bởi dịch virus corona bắt đầu ở thành phố Vũ Hán miền trung Trung Quốc, chấp nhận quyên góp mặt nạ và các vật tư y tế khác từ gần 80 quốc gia và 10 tổ chức quốc tế. 

Giờ đây, với các trường hợp ca nhiễm mới giảm dần, Trung Quốc đang tiến hành một cuộc tấn công ngoại giao để giúp đỡ khi phần còn lại của thế giới đấu tranh để kiểm soát virus. Từ Nhật Bản đến Iraq, Tây Ban Nha đến Peru, họ đã cung cấp hoặc cam kết hỗ trợ nhân đạo dưới hình thức quyên góp hoặc chuyên môn y tế - một cuộc chiến viện trợ nhằm giúp Trung Quốc cơ hội tái định vị, chứng minh Trung Quốc không phải là một "lò ấp virus corons" mà là một tổ chức toàn cầu có trách nhiệm lãnh đạo tại thời điểm của cuộc khủng hoảng trên toàn thế giới.

"Đây có thể là cuộc khủng hoảng toàn cầu lớn đầu tiên trong nhiều thập kỷ mà không có sự lãnh đạo của Mỹ mà với sự lãnh đạo quan trọng của Trung Quốc" ông Rush Doshi, giám đốc Sáng kiến ​​Chiến lược Trung Quốc tại Viện Brookings ở Washington, nói.

Giờ đây, những thất bại của các quốc gia trên toàn cầu trong việc đối mặt với đại dịch từ châu Âu sang Mỹ đã tạo cho giới lãnh đạo Trung Quốc một nền tảng để chứng minh mô hình hoạt động hiệu quả của mình - và có khả năng thu được một số thành tựu chính trị lâu dài.

Như đã từng làm trong quá khứ, Trung Quốc đang sử dụng các công cụ và túi tiền sâu rộng để xây dựng quan hệ đối tác trên khắp thế giới, dựa vào thương mại, đầu tư. Trong trường hợp này, khi là nhà sản xuất thuốc và khẩu trang y tế lớn nhất thế giới . Sự phóng khoáng trong việc hỗ trợ các quốc gia khác giúp làm dịu cơn giận dữ đối với việc xử lý sai lầm ban đầu về sự bùng phát của dịch bệnh, hiện đang tàn phá trên mọi lục địa. 

Nước Ý tang thương và nhận định của chuyên gia Giuseppe Remuzzi về việc virus corona có mặt tại Ý từ tháng 11/2019, trước cả khi Vũ Hán bùng nổ dịch bệnh khiến nhiều ý kiến tranh cãi dấy lên. Phải chăng nước Ý với sự giúp đỡ tích cực của Trung Quốc, đang tiến hành những nỗ lực "tinh tế" nhằm chuyển hướng dư luận về vai trò của Trung Quốc trong việc để dịch bệnh bùng nổ khắp toàn cầu. 

Ngoài ra, việc WHO thường xuyên có những "lời khen" hay ghi nhận cho quá trình ngăn chặn và chữa trị bệnh dịch của Trung Quốc cũng khiến Thế giới cảm thấy "bất bình". Dường như WHO đang tuyên dương và lạc quan quá nhiều về những "thành tựu" của Trung Quốc trong tình hình căng thẳng này. 

"Hiện tại, Trung Quốc đang cố gắng sửa chữa sai lầm nghiêm trọng do xử lý sai giai đoạn ban đầu của dịch virus corona ở Vũ Hán vào đầu tháng 1" Minxin Pei, giáo sư chính trị Trung Quốc tại Đại học Clare­mont McKenna ở California, Mỹ, bình luận.

Đầu thứ tư, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố rằng họ đã trục xuất hầu hết các phóng viên Mỹ từ Thời báo New York, Tạp chí Phố Wall và The Washington Post, nói rằng họ đang trả đũa các động thái của chính quyền Trump chống lại các nhà báo Trung Quốc tại Hoa Kỳ.

Bruno Maçães, cựu ngoại trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu ở Bồ Đào Nha, hiện đang là thành viên cao cấp của Viện Hudson, cho biết, đại dịch coronavirus đã trở thành một chiến trường. "Tôi thấy Trung Quốc tập trung vào việc sử dụng khủng hoảng như một cơ hội để phát huy tính ưu việt của mô hình chính trị của mình."

Đối với các quốc gia đang nhận được sự hỗ trợ hào phóng của Trung Quốc, các câu hỏi về động cơ của Trung Quốc cần được đặt ra để nghiêm túc xem xét. Đặc biệt với Iraq, một quốc gia là trọng tâm của chính sách đối ngoại của Mỹ trong nhiều thập kỷ. 

Đáp trả lại rất nhiều những công kích sau cái tên "Chinese virus" mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt cho virus corona, ngày 22/3, tại một cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ tiếp tục nhấn mạnh sự “bức xúc” vì Trung Quốc thiếu hợp tác, thiếu minh bạch trong những ngày đầu của dịch Covid-19.

“Lẽ ra họ nên nói với chúng tôi về điều này”. “Tôi bức xúc một chút với Trung Quốc, tôi phải nói thật như vậy... " ông Trump nói thêm. Đây được xem là bình luận mới nhất trong một chuỗi “đấu khẩu” giữa Mỹ - Trung về đại dịch "Chinese virus", theo cách gọi của Tổng thống Mỹ. 

Những động thái của Trung Quốc trong nỗ lực xoá bỏ cái tên "Chinese virus" rất dễ hiểu. Bởi lẽ, sai lầm của Trung Quốc và WHO trong cuộc chiến này đã được chứng minh rõ ràng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên vấn đề nghiêm trọng trước mắt là "hợp tác" để đẩy lùi dịch bệnh. Một cơn đại dịch kinh hoàng của nhân loại thế kỷ 21. 

Và liệu rằng, sau đại dịch này, bố cục Thế giới sẽ thay đổi ra sao?