COVID-19 là cơ hội thế kỷ để Trung Quốc giành lấy vai trò lãnh đạo Thế giới

Theo phỏng vấn của CNBC với các chuyên gia, Trung Quốc đang nỗ lực chứng tỏ vị thế dẫn đầu của mình trong trận chiến với đại dịch sau những sai lầm khiến Vũ Hán bùng nổ dịch bệnh.

04/04/2020  17:55

Trong vài tuần qua, Chủ tịch Trung Quốc - Tập Cận Bình bận rộn kêu gọi các nhà lãnh đạo trên toàn thế giới tập hợp để phối hợp toàn cầu trong việc quản lý ổ dịch coronavirus. Các chuyên gia y tế Trung Quốc đã tổ chức các hội nghị video với những người từ các quốc gia khác để chia sẻ kinh nghiệm.

COVID-19 la co hoi the ky de Trung Quoc gianh lay vai tro lanh dao The gioi
Chủ tịch Tập Cận Bình

"Đây là cuộc khủng hoảng quốc tế đầu tiên mà Trung Quốc đang tích cực đóng vai trò lãnh đạo toàn cầu và nó hoàn toàn trái ngược với Mỹ, nước đã coi thường hợp tác quốc tế và đầu tư thêm vốn chính trị vào việc chỉ trích Trung Quốc về vai trò của mình trong việc cho phép dịch bệnh lan rộng", các nhà phân tích từ Eurasia Group cho biết trong một báo cáo trong tuần này.

Trên phương tiện truyền thông xã hội và nhà nước, Trung Quốc tiếp tục quảng bá các lô hàng vật tư y tế đến các quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề ở châu Âu và châu Phi. 

Các quan chức Trung Quốc cũng đã sử dụng Twitter - một ứng dụng vốn bị chặn ở nước này - để thổi phồng những nỗ lực của Bắc Kinh. Họ ca ngợi sự thành công của Trung Quốc trong việc ngăn chặn sự bùng phát trong nước, mặc dù họ đã mắc những sai lầm nghiêm trọng trong công tác phòng ngừa và cảnh báo dịch thời gian đầu. 

"Tôi nghĩ rằng đây là cơ hội thế kỷ để Trung Quốc xây dựng niềm tin với thế giới, điều mà họ rất khó thực hiện khi chỉ là một quốc gia mới trỗi dậy và đang phải xây dựng lại hình ảnh quốc tế của mình - Trung Quốc không (muốn) lãng phí cơ hội như thế này", Keyu Jin, phó giáo sư kinh tế tại Học viện Kinh tế và Chính trị London cho biết. 

Bà cũng nói với CNBC rằng cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng có thể là cơ hội của thế kỷ để Trung Quốc củng cố vị thế của mình như một cường quốc toàn cầu.

Nhưng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ không thể thực hiện tham vọng của mình một cách dễ dàng, theo tư vấn rủi ro Eurasia Group. "Các quốc gia như Hà Lan, Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ đã tìm thấy lỗi từ khẩu trang và bộ xét nghiệm từ Trung Quốc và thất bại này sẽ không phải là cuối cùng"

Ngoại giao quốc tế cho khán giả cả thế giới và trong nước "chứng kiến"

Ngoại giao Trung Quốc, thậm chí trên Twitter không chỉ dành cho khán giả toàn cầu, mà còn dành cho cả khán giả trong nước xem xét. 

Các nhà phân tích Eurasia cho biết việc nhấn mạnh sự lãnh đạo của Trung Quốc đã hoàn thành hai mục tiêu chính trị quan trọng đối với Tập Cận Bình.

"Trước tiên, nhấn mạnh tính ưu việt của mô hình chính trị Trung Quốc, là lời phản đối ngầm cho những lời chỉ trích xuất phát từ bên trong Trung Quốc về các biện pháp ngăn chặn tích cực và sự im lặng trước đó của chính phủ quanh những cảnh báo sớm về dịch bệnh"

"Thứ hai, chạm vào tình yêu nước của nhân dân, từ đó kêu gọi hỗ trợ cho Bắc Kinh khi Tập Cận Bình dẫn dắt nền kinh tế qua một năm khó khăn. Nhiều cuộc trò chuyện của Tập Cận Bình với các nhà lãnh đạo nước ngoài đã tập trung vào việc giữ cho chuỗi cung ứng mở và hoạt động thương mại cũng như việc cung cấp viện trợ". 

Nhưng, những nỗ lực như vậy cũng cho thấy sự bất an và yếu kém của Trung Quốc, Ryan Hass và Kevin Dong tại Viện Brookings nhận xét.

"Chính quyền Trung Quốc nỗ lực như thế còn là lời nhắc nhở của Trung Quốc về việc họ chính là một trong các tác nhân gây nên sự bùng phát của virus ở Vũ Hán và thế giới". 

"Nhận thấy nguy cơ này, các nhà tuyên truyền Trung Quốc đang sốt sắng cố gắng viết lại câu chuyện COVID-19 để đặt các nhà lãnh đạo của họ trong bối cảnh thuận lợi."

Điều này đưa cả thế giới và hai quốc gia hùng mạnh nhất vào một cuộc chiến chính trị căng thẳng hơn nữa trong tương lai.

Những sai lầm trong nước

Mặc dù phần lớn các chính sách đều nhằm mục đích xoa dịu dân số trong nước, nhưng đôi khi chính quyền Trung Quốc vẫn gặp sai lầm. 

Chẳng hạn, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc - Zhao Lijian đã tweet một lý thuyết âm mưu rằng virus corona được đưa đến thành phố Vũ Hán từ Mỹ.  "Điều này xảy ra khi cuộc chiến ngôn từ của người phát ngôn Bộ Ngoại giao với Mỹ có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát", Eurasia nhận định. 

Tin tức về viện trợ hào phóng của Bắc Kinh cũng không phải lúc nào cũng được đón nhận tại quê nhà vì cuộc khủng hoảng dịch bệnh đã làm xấu đi sự bình đẳng thu nhập ở Trung Quốc.

"Điều này sẽ hạn chế quy mô viện trợ của Bắc Kinh, và cũng dẫn đến xu hướng đóng khung hỗ trợ của Trung Quốc là chỉ nhằm làm nổi bật lợi ích cho Trung Quốc. Các quan chức Trung Quốc đã công khai nói rằng một trong những tiêu chí của họ để cung cấp hỗ trợ là cách những quốc gia nhận tiềm năng đó đã đối xử với Trung Quốc như thế nào trong quá khứ", Tập đoàn Eurasia nói.

"EU nói riêng, từ lâu đã cảnh giác với những nỗ lực của Trung Quốc trong việc xây dựng mối quan hệ với các nền kinh tế nhỏ hơn ở châu Âu, các nước đang xem xét tư cách thành viên EU và đang chú ý đến chính sách ngoại giao của Trung Quốc tại Ý, Hungary và Serbia."

Người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU, Josep Borrell, gần đây đã nêu lên quan điểm đó trong một bài đăng trên blog cảnh báo về "trận chiến tường thuật" nổi lên trong cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng gần đây. 

"Trung Quốc đang tích cực đẩy mạnh thông điệp rằng, không giống như Mỹ, đây là một đối tác có trách nhiệm và đáng tin cậy", Josep Borrell nhấn mạnh. 

Hoài Viễn