Đạo luật TAIPEI có thật sự tốt cho Đài Loan?

Đạo luật TAIPEI đã được hình thành từ một năm trước, với nộị dung yêu cầu  chính phủ Hoa Kỳ hỗ trợ Đài Loan tham gia vào các tổ chức quốc tế và hỗ trợ vũ khí cho Đài Loan nhằm giảm thiểu mối đe dọa quân sự từ  Trung Quốc (TQ).

03/04/2020  06:31

Dao luat TAIPEI co that su tot cho Dai Loan?(Hoa Kỳ áp dụng chính sách cây gậy và củ carrot để củng cố lập trường ủng hộ ĐL)

Đạo luật Sáng kiến ​​Bảo vệ và Tăng cường Quốc tế Đồng minh Đài Loan (The Taiwan Allies International Protection and Enhancement Initiative) gọi tắt là TAIPEI, được ký bởi Tổng thống Donald Trump vào ngày 26/3/2020. Đây là một đạo luật mới nhất nhằm tăng cường quan hệ Hoa Kỳ-Đài Loan và củng cố lập trường ủng hộ Đài Loan của tổng thống Donald Trump.

Đạo luật này đã được hình thành từ một năm trước, với nộị dung yêu cầu  chính phủ Hoa Kỳ hỗ trợ Đài Loan tham gia vào các tổ chức quốc tế và hỗ trợ vũ khí cho Đài Loan nhằm giảm thiểu mối đe dọa quân sự từ  Trung Quốc (TQ).

Đạo luật này cũng khuyến khích các chuyến thăm cấp cao giữa hai nước theo khuôn khổ cho phép của đạo luật Du lịch Đài Loan.

Dao luat TAIPEI co that su tot cho Dai Loan?

(TT Trump ký đạo luật TAIPEI tại Nhà Trắng hôm 26/3/2020)

Đáng chú ý nhất là của đạo luật này là cho phép Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ có thể điều chỉnh các khoản viện trợ và mức độ ngoại giao với các nước khác tùy theo mức độ và cách hành xử ngoại giao của các quốc gia ấy  đối với Đài Loan. Việc thông qua luật này đã mang lại sự lạc quan và tự tin trong quan hệ Hoa Kỳ-Đài Loan.

Với chính sách “cây gậy và củ carrot”, Hoa Kỳ hy vọng các quốc gia có quan hệ mật mật thiết với Bắc Kinh phải công nhận chính quyền Đài Loan như là một chủ thể riêng biệt với Bắc Kinh.

Tuy nhiên, không ít các ý kiến lo ngại cho rằng đạo luật có thể trở thành con dao hai lưỡi, vô tình gây nguy hại cho nền chính trị Đài Loan. Tổng thống Trump phải hết sức thận trọng trong việc thực thi đạo luật này.

Dao luat TAIPEI co that su tot cho Dai Loan?

(Đạo luật TAIPEI được quốc hội Hoa Kỳ thông qua ngày 6/3/2020)

Kể từ khi nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống ĐL Thái Anh Văn - Tsai Ing-wen (蔡英 Mitch) bắt đầu vào năm 2016. Các quốc gia như: Gambia, Sao Tome và Principe, Panama, Cộng hòa Dominican, Burkina Faso, El Salvador, Quần đảo Solomon và Kiribati ... đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan để thiết lập quan hệ với Trung Quốc. Nền chính trị ngoại giao tại quốc gia trở nên suy yếu chỉ với 15 đồng minh còn lại.

Vì hầu hết các quốc gia công nhận Đài Loan đều nhỏ bé về mặt địa lý và tương đối kém phát triển, và mục đích chính trong chính sách ngoại của họ là nhắm đến các khoản viện trợ đáng kể từ phía ĐL. Nếu Hoa Kỳ quyết định áp dụng các chính sách của mình theo đạo luật TAIPEI và Trung Quốc (TQ) cố gắng lôi kéo những quốc gia này với hình ảnh của chiếc bánh vẽ  giàu có về kinh tế và thịnh vượng về cơ sở hạ tầng bằng sự viện trợ từ TQ thì chắc chắn các quốc gia ấy sẽ có một lựa chọn duy nhất là TQ.

Điều này về cơ bản sẽ vô hiệu hóa các sách lược ngoại giao của Hoa Kỳ với ĐL, thậm chí còn có thể khiến cho ĐL mất thêm một số đồng minh. Những giả thuyết nêu trên đặt ra câu hỏi về tính hiệu quả của chính sách này.

Dao luat TAIPEI co that su tot cho Dai Loan?

(Hoa kỳ viện trợ 66 máy bay chiến đấu F-16 cho Đài Loan hồi đầu năm 2019)

Một vài nhận định cho rằng: “trong khi Trung Quốc đang treo cà rốt trước các quốc gia nhỏ này, Hoa Kỳ nên cung cấp cho họ những củ cà rốt lớn hơn. Bằng cách lập kế hoạch các gói hỗ trợ tài chính toàn diện, các dự án cơ sở hạ tầng trong nước và các chương trình xã hội sâu rộng cho các đồng minh của Đài Loan. Với cách này, các quốc gia đồng minh với ĐL sẽ không cần phải hợp tác với Trung Quốc để hỗ trợ kinh tế. Hơn nữa, nó sẽ bảo vệ chủ quyền của Đài Loan và củng cố danh tiếng của Hoa Kỳ như một thành viên đáng tin cậy trên cộng đồng quốc tế."

Dao luat TAIPEI co that su tot cho Dai Loan?

(TQ bày tỏ sự tức giận khi TT Trump ký đạo luật TAIPEI)

Việc thông qua đạo luật nhằm thể hiện sự ủng hộ vững chắc của Hoa Kỳ đối với Đài Loan và bày tỏ sự khinh miệt đối với các chiến lược chính trị và quân sự hung hăng hiện đang được phơi bày rõ trên toàn thế giới của Trung Quốc. Tuy nhiên, những người theo chủ nghĩa hiện thực lại cho rằng đạo luật mới này có thể đẩy các đồng minh ít ỏi còn lại của ĐL rơi vào một cuộc chơi khác của Bắc Kinh trên bàn cờ nhất thể hóa một TQ.

Các quy định của Đạo luật TAIPEI đã gửi một thông điệp mạnh mẽ đến Trung Quốc, nhưng lợi ích cho đảo Đài Loan hiện vẫn chưa được rõ ràng.

Thai Ha Dzung (dịch từ Taiwan News)